Beslenmenin Temelleri
Beslenme nakil hastaları için neden önemlidir?
İyi beslenme karaciğer işlevini destekler, kas kütlesinin korunmasına yardımcı olur, bağışıklık sistemini destekler, ameliyat sonrası iyileşmeye yardımcı olur ve sonuçları iyileştirir. Yetersiz beslenme komplikasyonlara ve daha uzun hastane yatışlarına yol açabilir. Bir diyetisyenle çalışmak çok önemlidir.
Tipik bir nakil diyeti nedir?
Dengeli bir beslenme şunları içerir: yeterli protein (iyileşme ve kasların korunması için), enerji için kompleks karbonhidratlar, sağlıklı yağlar, vitamin ve lif için meyve ve sebzeler ve yeterli sıvı. Özel gereksinimler kişiye göre değişir ve nakil yolculuğu boyunca değişiklik gösterir.
Ne kadar proteine ihtiyacım var?
İyileşmeyi desteklemek ve kas kaybını önlemek için nakilden sonra protein gereksinimi artar. Genellikle günlük vücut ağırlığının her kg'si için 1.2-1.5g gerekir, ancak bu değişir. Diyetisyeniniz kilonuza, böbrek fonksiyonunuza ve iyileşme evrenize göre size özel gereksinimlerinizi hesaplayacaktır.
Sodyumu sınırlamalı mıyım?
Evet, çoğu nakil hastası kan basıncını kontrol etmeye ve sıvı tutulumunu azaltmaya yardımcı olmak için sodyumu sınırlamalıdır. Günde 2,300mg'dan azını veya ekibinizin önerdiği miktarı hedefleyin. Sodyum oranı yüksek olan işlenmiş gıdalardan, konserve çorbalardan ve restoran yemeklerinden kaçının.
Greyfurt yiyebilir miyim?
Hayır! Greyfurt ve greyfurt suyu, bağışıklık baskılayıcılar da dâhil olmak üzere birçok ilaçla etkileşir. İlaçlarınızın vücudunuzda nasıl işlendiğini etkileyebilir. Ekibiniz aksini söylemedikçe greyfurttan tamamen kaçının.
Peki ya alkol?
Nakil ekiplerinin çoğu alkolden tamamen uzak durulmasını önerir. Alkol yeni karaciğere zarar verebilir, ilaçlarla etkileşime girebilir ve ilk hastalığınız alkolle ilişkiliyse hastalığın tekrarlama riskini artırabilir. Ekibinize özel önerilerini sorun.
Gıda Güvenliği
Gıda güvenliği neden önemlidir?
Nakilden sonra bağışıklık sisteminiz baskılanır ve bu da sizi gıda kaynaklı hastalıklara karşı daha savunmasız hâle getirir. Gıda güvenliği önlemleri, ciddi hastalıklara neden olabilen Salmonella, E. coli ve Listeria gibi bakterilerden kaynaklanan enfeksiyonları önlemeye yardımcı olur.
Hangi gıdalardan kaçınmalıyım?
Kaçının: çiğ veya az pişmiş et/deniz ürünleri, pastörize edilmemiş süt ürünleri, çiğ yumurta, şarküteri etleri (ısıtılmadıkça), yıkanmamış ürünler, çiğ filizler ve pastörize edilmemiş meyve suları. Bunlar daha yüksek bakteriyel kontaminasyon riski taşır.
Yiyecekleri güvenli şekilde nasıl hazırlamalıyım?
Güvenlik uygulamaları şunları içerir: elleri ve yüzeyleri sık sık yıkamak, çiğ eti ayrı tutmak, uygun sıcaklıklarda pişirmek, hemen buzdolabına koymak, çapraz bulaşmayı önlemek ve artan yiyecekleri uygun şekilde saklamak.
Restoranlarda yemek yiyebilir miyim?
Evet, ancak dikkatli seçin. İyi pişmiş yiyecekleri tercih edin, açık büfelerden kaçının (kontaminasyon riski), restoranların gıda güvenliği standartlarına uyduğundan emin olun ve çiğ suşi veya az pişmiş yemekler gibi yüksek riskli ürünleri tüketmeyin.
Takviyeler ve Vitaminler
Vitaminlere ihtiyacım var mı?
Ekibiniz kan testi sonuçlarına göre belirli vitaminler veya takviyeler önerebilir. Yaygın takviyeler şunlardır: D vitamini, kalsiyum (özellikle steroid kullanıyorsanız), B vitaminleri ve diğerleri. Önce ekibinize danışmadan hiçbir takviye almayın.
Hangi takviyelerden kaçınmalıyım?
Bitkisel takviyelerden ve ekibiniz tarafından onaylanmamış herhangi bir üründen kaçının. Bazı bitkiler ilaçlarla etkileşime girebilir veya karaciğer işlevini etkileyebilir. Buna, nakil sonrası zararlı olabilecek "detoks" veya "karaciğer desteği" olarak pazarlanan ürünler de dahildir.
Probiyotik alabilir miyim?
Probiyotikler bazı hastalar için yararlı olabilir, ancak önce ekibinize danışın. Nadir durumlarda ilaçlarla etkileşime girebilirler. Onaylanırsa, güvenilir markaları seçin ve uygun şekilde saklayın.
Kilo Yönetimi
Nakilden sonra kilo alır mıyım?
Bazı hastalar steroidler (iştah artışı), azalan aktivite ve iştahın düzelmesi nedeniyle kilo alır. Obezite riskleri artırdığından kilo yönetimi önemlidir. Dengeli beslenme ve aktiviteyi kademeli olarak artırma yoluyla sağlıklı kilonuzu korumak için diyetisyeninizle birlikte çalışın.
Kilo almam gerekirse ne olur?
Bazı hastaların, özellikle nakilden önce, kilo alması gerekir. Besin değeri yüksek gıdalara odaklanın, sağlıklı yağlar ekleyin, az miktarlarda sık sık yiyin ve diyetisyeniniz önerirse besin takviyelerini değerlendirin.